Илм-фан

Франчайзинг

Бу тизим қарийб 150 йилдан буён мавжуд бўлиб, турли мураккаб вазиятлар, иқтисодий инқирозлар даврида ҳам йўқолиб кетмади, аксинча, янада такомиллашди. Йиллар ишончини қозонган бизнес шаклидан айни пайтда дунёнинг 80дан зиёд мамлакатида 70дан ортиқ соҳаларда муваффақиятли қўллаб келинмоқда. Маълумотларга кўра, франчайзинг усулида ташкил топган фирма ва компанияларнинг 92-95 фоизи фаолияти бошланган...

3 D принтерлар

Назариядан тайёр маҳсулотгача Биз шу вақтга қадар чоп этувчи қурилмалар сифатида одатдаги матнларни нашрдан чиқарувчи принтерларни тушунар эдик. Ҳозирги кунда эса улар қаторига тобора оммалашиб бораётган 3D-принтерларни ҳам киритиш мумкин. Илмий манбаларда мазкур ускунага рақамли 3D-модел асосида физик объектларни яратувчи қурилма сифатида таъриф берилган. 3D-принтерлар тарихига назар Ўтган асрнин...

Тасаввур қилинг, шахсий компьютерингиздан фойдаланиш учун бир вақтнинг ўзида монитор, процессор, клавиатура, сичқонча ва бошқа бир нечта қурилмалардан фойдаланишингиз зарур. Бироқ, тиниб-тинчимас олимлар ана шу ноқулайликни бартараф этиш, кўпгина ускуналар имкониятларини ўзида жамлаган ягона қурилмаларни ишлаб чиқиш борасида тинимсиз изланишлар олиб бормоқда. Сенсорли экранлар ҳам ана шундай излан...

Илк электромобиллар тарихи ички ёнув двигатели асосида ҳаракатланувчи автомобиллардан ҳам узоқроққа бориб тақалади. Википедиа электрон қомусида келтирилишича, тиркама кўринишидаги электромоторли биринчи автомобил 1841 йилда кашф қилинган. Икки ўриндиқли, тўрт ғилдиракли дастлабки электромобилларнинг олд ғилдираклари ортдагиларига қараганда нисбатан каттароқ бўлган. Улар 36 бўлмали Бари тизимига ас...

Ажойиб кунларнинг бирида ҳеч қандай сабабларсиз бош оғриғи, кайфиятсизлик, қон босимининг ортиши ва бошқа салбий ҳолатларни ҳис қилсангиз, улар Қуёш сиртида рўй берган улкан портлашлар натижаси бўлиши ҳам мумкин. Гап шундаки, Қуёшда содир бўлган улкан портлашлар космик кенгликларга катта миқдордаги зарядланган зарраларни тарқатиб юборади. Асосан протон ва нейтронлардан иборат Қуёш шамоли тўлқинлар...

«Е» қўшимчалар

Озуқавий қўшимчалар маҳсулотларга ишлаб чиқариш, қадоқлаш, ташиш ва етказиш сингари жараёнларда уларга алоҳида ҳид (ароматизаторлар), ранг (красител), таъм бериш, истеъмол қилиш муддатини узайтириш (консенвантлар) ҳамда муайян шаклда сақлаш мақсадида фойдаланилади. Ғарб мамлакатларида озуқавий қўшимчаларни классификация қилиш тизими 1953 йилдан буён амалда қўлланиб келинмоқда. Ҳар бир қўшимча «Е» ...

Альцгеймер касаллиги

Машҳурларни ҳам аямаган хасталик АҚШ собиқ президенти Рональд Рейген, футболчи Ференц Пушкаш, Британиянинг собиқ бош вазирлари Гарольд Вильсон ҳамда Маргарет Тэтчер, актёрлар Питер Фальк, Рита Хейворт, ирландиялик ёзувчи Айрис Мёрдок сингари машҳурлар таржимаи ҳолининг сўнгги сатрларида Альцгеймер сўзини ўқиш мумкин. Нима сабабдандир асосан кексаларда учрайдиган ушбу касалликнинг келиб чиқиш сабаб...

Марсда ҳаёт бўлганми: тасдиқлар ва инкорлар

1976 йил. Марс сари учирилган “Викинг-1” сунъий йўлдоши ғаройиб суратни юборди. Сайёра сатҳи туширилган расмдаги инсон қиёфасини эслатувчи тасвир катта шов-шувларга сабаб бўлди. Газета ва илмий журналларда бонг урилган образ ҳужжатли ва бадиий фильмларга кўчди, “Марсдаги қиёфа” тўғрисида фантастик асарлар ёзилди. Хуллас калом, кўпчилик Марсда онги тараққий этган мавжудодлар яшаган, деган гап-сўзла...

Мия нотаниш сўзларни тасвир ҳолида ёдлаб қолади

Тадқиқотлар давомида миянинг нутқ маркази янги сўзларни ҳарф ёки бўғинлар тарзида эмас, балки бутунлигича, аниқроғи, сурат кўринишида идрок этиши аниқланди. Мазкур изланиш натижалари “Journal of Neuroscience” журналида ёритилди. Инсон ўз она лисони ёки бирор хорижий тилдаги нотаниш сўзларни ўрганар экан, уларни бус-бутун ҳолатда, муайян тасвир кўринишида қабул қилади. Бу эса матнларни тезроқ ўқиш ...

Кашанда — боласига кушанда

Олимларнинг таъкидлашича, ота-оналарнинг сигарета чекиши уларнинг фарзандлари саломатлигига жиддий хавф туғдириб, улар вояга етганидан сўнг юрак қон-томир хасталикларига чалинишга мойилликни оширади. Бу ҳақда gazeta.ru сайти “Тhe American Heart Association journal” журналига асосланган ҳолда хабар қилди. Уйқу артериясининг торайиши (стеноз) жараёни инсонда атеросклероз, томирларнинг сурункали каса...

Жаҳоннинг энг кекса ва машҳур университетлари

Инсоният тарихининг сўнгги минг йиллиги сон-саноқсиз ҳодисалар, оламшумул янгилик ва кашфиётлар, қирғинбарот уруш ҳамда глобал муаммоларга бой бўлди. Туғилиш ва ўлим, тинчлик ва уруш, яхшилик ва ёмонлик сингари кўплаб қарама-қаршиликлар давом этар экан, маълум тоифа чинакам фидойи инсонлар бир лаҳза бўлса-да илм-фан, ўқиб-ўрганишдан тўхтамади. Уларнинг узоқ йиллик меҳнатлари эвазига бугун ҳар жиҳа...

ХАББЛ КОСМИК ТЕЛЕСКОПИ: ҳаёт аломатларини излаб коинотга тикилган нигоҳ

Коинот мўъжизаларга бой. Шу боис ҳам инсоният яралгандан буён унинг сир-синоатидан бохабар бўлишга интилади. Минг йиллардан буён осмон, ундаги юлдуз ва сайёраларнинг жойлашган ўрни, уларга қараб йўналишларни аниқлаш бутун бошли фан сифатида олиму донишмандларни, балки оддий фуқароларни ҳам ўзига жалб қилиб келади. Ҳар бир даврнинг ривожланган илм-фани эса ушбу жумбоқларнинг ечимига бирин-кетин жав...

Sign In

Lost Password

Sign In